مفروضات حسابداری (به انگلیسی: Accounting assumptions) به فرضهای اولیهای گفته میشود که بنیان اصول حسابداری، استانداردهای حسابداری و روشهای حسابداری را شکل میدهند. یکی از مفروضات حسابداری فرض واحد اندازه گیری می باشد. برای اندازه گیری هر ویژگی یا کیفیت، در نگاه اول به یک مقیاس اندازه گیری نیاز میباشد. مثلا واحد اندازه گیری طول متر، وزن کیلو گرم، انسان نفر، زلزله ریشتر و… میباشد.
در حسابداری نیز « پول» به عنوان واحد اندازه گیری مبادلات فرض شده است. کلیه مبادلاتی که توسط حسابداران در دفاتر یا صورتهای مالی منعکس میگردد، معرف حجم و یا مقدار نمیباشد بلکه تنها بهای آنها را نشان میدهند. به طور کلی وقایعی که با پول اندازه گیری نمیشوند و فاقد جنبه مالی میباشند در دفاتر و صورتحساب ها منعکس نمیگردند. مثلا روحیه کارکنان، کارایی مدیریت، رقابت های بازار و… در صورت های مالی منعکس نمیگردند.
این موضوع در آیه ۵۹ سوره یوسف این موضوع مورد اشاره قرار گرفته است.
سوره یوسف آیه ۵۹
وَلَمَّا جَهَّزَهُم بِجِهَازِهِمْ قَالَ ائْتُونِى بِأَخٍ لَّکُم مِّنْ أَبِیکُمْ أَلَا تَرَوْنَ أَنِّى أُوفِى الْکَیْلَ وَأَنَاْ خَیْرُ الْمُنْزِلِینَ
و چون یوسف بارهاى (غذایى) آنان را آماده ساخت، گفت: برادر پدرى خود را (در نوبت آینده) نزد من آورید. آیا نمى بینید که من پیمانه را کامل مى دهم و بهترین میزبان هستم.
– خرید و فروش و توزیع غلات در مصر زمان یوسفعلیه السلام با پیمانه بوده است. «اوفى الکیل»*
– در معامله باید مقدار جنس مشخص باشد.«الکیل»
– مسئولین توزیع امکاناتِ عمومى باید عادل باشند. «اوفى الکیل»*
– کم فروشى یا عدالت کارگزاران، کارگران ودستیاران، به حساب مسئول اصلى و مافوق است.«انّى اوفى الکیل»
– حتّى در زمان بحران و قحطى نیز بىعدالتى و کم فروشى ممنوع است. «اوفى الکیل»
با توجه به آیه مذکور و تفسیر آن، برای اندازه گیری هر ویژگی یا کیفیت، در نگاه اول به یک مقیاس اندازه گیری نیاز میباشد که خرید و فروش و توزیع غلات در مصر زمان یوسف علیه السلام با پیمانه بوده است. در حسابداری نیز « پول» به عنوان واحد اندازه گیری مبادلات فرض شده است.
منبع:
-سازمان حسابرسی، مرکز تحقیقات تخصصی حسابداری و حسابرسی (کار گروهی)؛ مبانی نظری حسابداری و گزارشگری مالی؛ تهران؛ سازمان حسابرسی؛ چاپ چهارم ۱۳۸۷؛ ISBN 978-964-6285-03-3؛ صفحه ۳۸