اطلاعات حسابداری

افراد و گروههای مختلف برای ارزیابی عملکرد گذشته ، بهبود اداره فعالیتهای اقتصادی ، برنامه ریزی عملیات آینده و تصمیم گیریهای تجاری به اطلاعاتی در مورد وضعیت مالی و عملکرد یک اداره اقتصادی نیاز دارند . برای مثال آنها می خواهند بدانند نتیجه عملیات سال گذشته واحد اقتصادی چگونه بوده است ؟ چقدر دارایی در اختیار دارند ؟ بدهی واحد اقتصادی به دیگران چقدر است ؟ وضع نقدینگی واحد اقتصادی چگونه است ؟

استفاده کنندگان اطلاعات حسابداری : کسانی هستند که برای تصمیم گیری و قضاوت آگاهانه علاقه مندند گزارشهای حسابداری را دریافت و مورد استفاده قرار دهند .

نوع اطلاعات حسابداری که هر استفاده کننده به آن نیاز دارد بستگی به نوع تصمیماتی دارد که می خواهد اتخاذ نماید . برخی از استفاده کنندگان که اداره عملیات واحد اقتصادی را به عهده دارند به اطلاعاتی نیاز دارند تا آنها را در بهبود عملیات و افزایش کارآیی کمک نماید . برای مثال مدیران برای تعیین قیمت فروش محصولات خود به اطلاعات هزینه های تولید و بهای تمام شده کالاهای ساخته شده نیاز دارند .

این گروه از استفاده کنندگان را اصطلاحاً استفاده کنندگان درون سازمانی می نامند . به سایر استفاده کنندگان گزارشهای حسابداری استفاده کنندگان برون سازمانی گفته می شود . در زیر به شرح هر یک از دو گروه پرداخته شده است :

• استفاده کنندگان درون سازمانی : گردانندگان و مدیران هر واحد اقتصادی در مقایسه با سایر استفاده کنندگان به اطلاعات بیشتری در مورد آن واحد دسترسی دارند . از طرف دیگر گستردگی و پیچیدگی فعالیتهای اقتصادی موجب می شود که مدیران نتوانند به همه عملیات واحد اقتصادی نظارت مستقیم داشته باشند و از این رو ناگزیرند خلاصه ای از اطلاعات مربوط به فعالیتهای اقتصادی را در اختیار داشته باشند تا بر اساس آن تصمیمات صحیح و به بهنگام اتخاذ نمایند .

حسابداران از طریق تهیه گزارشهای مالی درون سازمانی به مدیران واحد اقتصادی کمک می کنند . گزارشهای مالی درون سازمانی در فواصل زمانی نسبتاً کوتاه تهیه می گردد و در بردارنده اطلاعات تفصیلی مورد نیاز مدیران می باشد گزارشهای مالی درون سازمانی مدیران و مسئولان واحد اقتصادی را در زمینه برنامه ریزی ، کنترل و تصمیم گیریهای اقتصادی کمک می نماید .

• استفاده کنندگان برون سازمانی : افراد خارج از واحد اقتصادی هستند که اطلاعات حسابداری را مورد استفاده قرار می دهند این افراد معمولاً دسترسی مستقیم به مدارک و اطلاعات رویدادهای مالی ندارند ولی علاقه دارند بطور منظم از وضعیت مالی و نتیجه فعالیتهای واحد اقتصادی آگاه شوند . گزارشهایی که حسابداری در دسترس این افراد قرار می دهد، گزارشهای برون سازمانی نامیده می شود . یکی از وظایف مهم حسابداری تهیه و ارائه گزارشهای مورد نیاز افراد و گروههای خارج از سازمان می باشد .

طبقه بندی موسسات از لحاظ مالکیت:

موسسات موجود در ایران از لحاظ قرار داشتن در مالکیت و تسلط بخشهای اقتصادی کشور به سه دسته زیر تقسیم می شوند :

الف : موسسات بخش عمومی

ب : موسات بخش تعاونی

ج :  موسسات بخش خصوصی

الف ) موسسات بخش عمومی : واحدها یا سازمانهایی هستند که بطور مستقیم یا غیر مستقیم در مالکیت و مدیریت دولت ، نهادها یا سازمانهای عمومی یا شهرداریها است و به قصد انتفاع یا بدون قصد انتفاع فعالیت می کنند .

ب ) موسسات بخش تعاونی : واحدهایی هستند که با خود یاری ، کمک و همکاری متقابل عده ای از اشخاص حقیقی یا حقوقی تشکیل می شوند و به قصد رفع نیازمندیهای مشترک و بهبود وضع اقتصادی و اجتماعی اعضای خود فعالیت می کنند.

ج) موسسات بخش خصوصی: واحدهایی هستند که درمالکیت و مدیریت اشخاص حقیقی و اشخاص حقوقی خصوصی قرار دارند و به قصد انتفاع یا بدون قصد انتفاع فعالیت می کنند.

طبقه بندی موسسات از لحاظ هدف فعالیت :

الف) موسسات غیر انتفاعی

ب ) موسسات انتفاعی

الف) موسسات غیر انتفاعی : سازمانهایی هستند که بدون قصد انتفاع در جهت پیشبرد هدفهایی که در مجموع در راستای منافع جامعه است فعالیت می کنند .

ب ) موسسات انتفاعی : سازمانهایی هستند که توسط دولت ، یک یا چند شخص حقیقی یا حقوقی عمومی یا خصوصی تشکیل می شوند و به قصد انتفاع به فعالیتهای تولیدی ، بازرگانی یا خدماتی می پردازند