هزینه یابی یعنی تعیین بهای تمام شده محصول و موجودی کالای در جریان ساخت و دایره هزینه یابی هم مسئول نگهداری و ثبت اسناد و مدارک مالی مربوط به عملیات های مالی و غیر مالی بوده و ضمنا باید کلیه هزینه های تولید ، توزیع و فروش را تجزیه و تحلیل نماید .
کالایی که همه مراحل تولید را طی کرده باشد و آماده ارائه و توزیع در بازار باشد را کالای ساخته شده می گویند . این کالا فقط باید فاکتور شده و به خریدار تحویل گردد .
کالایی که در مراحل ساخت بوده و هنوز به طور کامل تولید نشده است است را گویند مثلا کیفی که برش داده شده و دوخت اولیه آن انجام شده است اما هنوز دوخت نهایی ان و کارهای دیگری مثل گذاشتن زیپ یا تزیینات آن مانده است کالای در جریان ساخت است.
اجزای بهای تمام شده یعنی عواملی که در ساخت و تولید نهایی یک محصول و قیمت نهایی آن دخیل هستند این اجزا شامل : مواد اولیه ، دستمزد و سربار می باشند . مواد اولیه و دستمزد که تعریف روشن و مشخصی داشته ونیاز به توضیح بیشتر ندارند اما سربار سایرهزینه های تولید است برخی این هزینه ها مانند هزینه استهلاک ماشین الات ، هزینه بیمه ، هزینه تعمیرات هستند. که به طور مستقیم در هزینه های تولید حضور ندارند اما در تعیین قیمت نهایی و بهای تمام شده باید محاسبه گردند .
بهای اولیه از فرمول ذیل محاسبه میشود : دستمزد مستقیم + مواد اولیه مصرفی مستقیم = بهای اولیه
بهای تبدیل = سربار ساخت + دستمزد مستقیم
برای انجام امور مالی و حسابداری و کارهای مربوط به دفتر روزنامه و دفتر کل و سایر دفاتر قانونی باید فهرستی از حساب ها تهیه شده و متولیان ان کاملا مشخص باشند . این حساب ها شامل حساب های ترازنامه ای مانند دارایی ها ، بدهی ها و سرمایه و حساب های صورت سود و زیان یعنی فروش ، بهای تمام شده فروش رفته و سایر درآمد ها و هزینه ها هستند.