
رسیدگی به دفاتر و اسناد کارفرمایانی که دارای کارگاه (صنعتی، بازرگانی، شرکت و …) هستند و در سازمان تامین اجتماعی تشکیل پرونده داده و کد کارگاهی دریافت کرده اند حسابرسی بیمه نامیده میشود. حسابرسی بیمه تامین اجتماعی با دو هدف اصلی انجام میشود:
۱- اطمینان از رعایت حقوق بیمهای کارکنان کارگاهها توسط کارفرمایان: این موضوع با رسیدگی به اسناد و مدارک مربوط به حقوق از جمله لیست بیمه تامین اجتماعی و گاهی اوقات لیست مالیات حقوق کارکنان کنترل میشود و کارفرما یا نماینده وی باید اسناد و مدارک درخواستی را در اختیار رسیدگی کنندگان قرار دهند. رسیدگی کننده هم با تطابق اطلاعات ارائه شده با قوانین و مقررات تامین اجتماعی درستی یا نادرستی موارد را بررسی میکند.
۲- اطمینان از اجرای قانون تامین اجتماعی بابت قراردادها و حق الزحمهها: بر اساس قانون تامین اجتماعی حق الزحمه پرداختی به افرادی غیر از بیمه شدگان شرکت (پرسنل) مشمول بیمه تامین اجتماعی است و کارگاهها باید در زمان پرداخت این موضوع را در نظر بگیرند. رسیدگی کنندگان برای بررسی درستی یا نادرستی این موارد، قراردادها، پرداختهای کارمزد، فاکتورهای کارمزدی و صورتحسابهای دارای کارمزد را بررسی میکنند.
حسابرسی بیمه تامین اجتماعی به عهده موسسه حسابرسی تامین اجتماعی است. این موسسه در سال ۱۳۷۲ تاسیس شده است و وابسته به سازمان تامین اجتماعی است. در سایت سازمان تامین اجتماعی موضوع فعالیت موسسه به شرح زیر ذکر شده است:
تامین نیازهای اساسی سازمان تامین اجتماعی اعم از بخشها و واحدهای تابعه در زمینه حسابرسی داخلی، بازرسی و ارائه خدمات مالی و مشاوره مدیریت وهچنین تدوین و تعمیم اصول و ضوابط حسابداری و حسابرسی مورد نیاز آنها، شامل امور مالی و حسابداری امور مشاوره مالیاتی، مدیریت و بیمه ای، رسیدگیهای ویژه، طراحی نظامهای اطلاعاتی مدیریت، انجام مطالعات و تحقیقات در امور مالی،اقتصادی و سرمایه گذاری، انجام امور انحلال و تصفیه، نظارت بر شرکتها، انجام حسابرسی در امور بیمه ای و غیره.
در ماده ۴۷ قانون تامین اجتماعی موضوع رسیدگی بیمهای مطرح شده است. متن کامل ماده ۴۷ قانون تامین اجتماعی را در ادامه مشاهده میکنید:
کارفرمایان مکلفند صورت مزد و حقوق و مزایاى بیمه شـدگان همچنـین دفاتر و مدارک لازم را در موقـع مراجعـه بـازرس سـازمان، در اختیار او بگذارنـد . بازرسان سازمان مى توانند از تمام یا قسمتى از دفاتر و مدارک مذکور رونوشـت یـا عکس تهیه و براى کسب اطلاعات لازم به هریک از رؤسا و کارمنـدان و کـارگران کارگاه و مراجع ذیربط مراجعه نمایند. بازرسان سازمان حـق دارنـد کارگـاه هـاى مشمول قانون را مورد بازرسى قرار دهند و داراى همان اختیارات و مسؤولیتهـاى مذکور در مواد ۵۲ و ۵۳ قانون کار خواهند بود. نتیجه بازرسى حداکثر ظرف یک ۲ ماه از طرف سازمان به کارفرما اعلام خواهد شد.
در سالهای گذشته دفاتر ۱۰ سال ماقبل کارگاهها مورد رسیدگی قرار میگرفت و همین موضوع باعث ایجاد دردسرهای زیادی برای کارفرمایان و کارگاهها میشد تا اینکه این مدت به آخرین دوره مالی یعنی یک سال محدود شد.