مالیات سبز

عوارضی که دولت بر انواع و اقسام درامدهای شهروندان خود می بندد و آنها را موظف به پرداخت آنها می کند بخش بزرگی از درآمدهای دولت را تشکیل داده و با اخذ آنها نسب به هزینه این درامدها در کارهای عمرانی و زیر بنایی ، افزایش رفاه عمومی و سلامت جامعه ، کاهش فاصله بین فقیر و غنی اقدام نموده و به اهداف کلان خود در سطح جامعه نزدیک میشود.

این نوع مالیات یکی از مولفه های ایجاد اقتصاد سبز است اقتصاد سبز یعنی اقتصادی که بدون آسیب و ضرر زدن به محیط زیست باشد و برای همین این عوارض از شرکتهای دارای آلاینده اخذ می شود تا در زمینه جبران الاینده ها و حذف آنها مصرف گردد .

آلاینده چیست ؟

آلاینده به هرگونه ماده مضر اعم از گازها ، بخارات ، دود ، گرد وغبار ، مواد شیمیایی ، فیزیکی و بیولوژیک گفته یمشود که پس از ورد به محیط زیست اعم از آب و خام و غیره باعث از بین رفتن آنها یا تغییر کیفیتشان می گردد و سبب می شود از حالت سالم به ناسالم میل پیدا کنند و برای کشاورزی ، مصاورف شهری و غیره قابل استفاده نباشند . برخی شرکت ها مانند پالایشگاهها ، شرکت هایی که فاضلاب تولیدی آنها حاوی مواد شیمیایی و صنعتی است و بسیار دیگر در زمره این صنایع قرار خواهند گرفت و شمول این قانون خواهند شد .

میزان مالیات سبز چقدر است ؟

این نوع عوارض مانند سایر خراج های دیگر در قانون مبلغ مشخصی برایش تعریف شده است و مودیان و مشمولان آن باید در موعد مقرر ان را پرداخت نماید . مالیات سبز  در بهترین حالت یک درصد نرخ فروش و درآمد ناشی از تولید پس از کسر کامل هزینه ها می باشد .

دولت باید پس از دریافت این مالیات آن را در بهبود و ارتقاء محیط زیست و همچنین در از بین بردن آلاینده های زیست محیطی و تکنولوژی های مربوط به آن هزینه نماید تا در یک چرخه منظم و فرایند برنامه ریزی شده محیط زیست سالم و پاکیزه بماند اما متاسفانه دولت ها به خصوص در جهان سوم عموما درامد ناشی از دریافت این نوع مالیات را در کارهای دیگر هزینه کرده و سهم قابل توجهی از آن صرف محیط زیست نمیشود برای همین کشورهای پیشرفته قوانینی تدوین کرده اند تا بتوانند از کشورهای صنعتی و الوده کننده محیط زیست این مبالغ را دریافت و برای محیط زیست مصرف نمایند .

آیا کالاهایی که محیط زیست را آلوده می کنند مشمول مالیات سبز میشوند ؟

برخی شرکت ها و صنایع کالاها و محصولاتی تولید می کنند که محیط زیست آسیب جدی می رسانند و یا در چرخه طبیعت سال های زیادی باقی مانده و تجزیه نمیشوند مانند کارخانه های تولید لاستیک ، پلاستیک ، محصولاتی پلاستکی مصرفی و غیره قانون این شرکت ها را موظف کرده است در صورت تولید محصولات با درجه الایندگی بالا ده درصد مالیات سبز بپردازند و اگر درجه الایندگی محصولاتشان خیلی بالا نباشد این رقم پنج درصد خواهد شد .

قطع درختان جنگل برای تولید محصولات مشمول چقدر مالیات سبز میشود ؟

قطع درختان به منظور تولید محصولات مختلف مصرفی اعم از میز و کمد و مبل و کاغذ و غیره مشمول این عوارض شده و باید ده درصد برای آن خراج بپردازند . عوارض ناشی از این فعالیت ها مستقیما باید صرف کاشت درخت و جایگزین کردن انها با درختان قطع شده گردد تا در دراز مدت آسیب جدی به محیط زیست وارد نگردد .

اخذ مالیات سبز از صنایع و بخش تولید با چه هدفی انجام میشود ؟

• پرداخت این نوع خراج ها باعث میشود شرکتها و صنایع الاینده در نحوه عملکرد خود دقت داشته و برای اینکه خراج کمتری هم بپردازند محیط زیست را کمتر آلوده کنند و آسیب کمتری به آن برسانند.
• گاهی با هزینه این عوارض در زمینه های مختلف می توان تکنولوژی و روش هایی را بوجود آورد که در حین فعالیت و تولید آسیب کمتری به محیط زیست وارد شود یعنی جایگزینی روش های نوین و به صرفه تر و البته با اسیب رسانی کمتر به محیط زیست با روش های سنتی و قدیمی مثلا تولید ماشین هایی با کیفیت بهتر و با مصرف سوخت پایین تر و البته الاینده های کمتر برای اینکه هوا کمتر آلوده گردد و بسیاری موارد دیگر.
• مصرف مالیات های دریافتی در دانشگاهها و محیط های علمی یک راهکار دیگر برای دستیابی به روش های نوین تولید است تا آسیب کمتری به محیط زیست برسد ارتباط تنگاتنگ و موثر صنعت و دانشگاهها می تواند رسیدن به این هدف را تسریع کرده و بهبود ببخشد .

برای دستیابی به اهداف محیط زیستی مالیات سبز دولت و صنایع چه کارهایی می توانند انجام دهند ؟

• دولتها و شرکتها و صنایع تولید کننده آلاینده ها در درجه اول باید بتوانند روند تخریب محیط زیست را به هر شکلی که ممکن است کند و متوقف کنند این اولین و مهمترین کاری است که باید انجام دهند و این کار را باید با استفاده از مواد جایگزین و سالم انجام دهند .
• بخشی از آلودگی های محیط زیستی توسط مردم عادی و شهروندان انجام میشود دولت ها و مراکز آموزشی خصوصی و عمومی باید اموزش ها عمومی را افزایش داده و با استفاده از رسانه های عمومی و با مخاطب بالا مثل تلویزیون و اینترنت این کار مهم را انجام دهند .
• پیشنهاد طرح های تشویقی برای شهروندان و صنایع مانند معافیت های مالیاتی و غیره تا آنها برای حفظ محیط زیست و الوده نکردن آن ترغیب بشوند و این کار را هم از دیگران بخواهند و در واقع هر فرد یک بازدارنده قوی برای تخریب محیط زیست باشد . اینکه هر شخص به تنهایی رسالت حفظ محیط زیست را نمایندگی کند یک اتفاق مهم و اساسی در این عرصه خواهد بود ضمن انکه خانواده باید این آموزش ها را از کودکی برای فرزندان خود اغاز نمایند

دولتها و نهادهای قانونی چطور می توانند روند تخریب محیط زیست را اصلاح کنند ؟

• همانطور که گفتیم اولین قدم برای این کار اصلاح تکنولوژی و روش های انجام کار و تولید در صنایع است تا دخالت محیط زیست در تولید محصولات به حداقل برسد و این کار نیازمند صرف هزینه بوده و این هزینه ها باید از همان مالیات سبز تامین شود .
• اصلاح فرایند تولید یکی دیگر از راهکارهای این کار می باشد مثلا برای خروجی های و دودکش ها فیلتر نصب شود و یا اینکه فاضلاب کارخانه قبل از ورود به فاضلاب عمومی و محیط زیست تصفیه گردد و مواد آسیب رساننده به محیط زیست آن جدا گردیده و خنثی شود.
• کاهش مصرف انرژی در صنایع و مصارف شهری یکی دیگر از راهکارهای کاهش آسیب به محیط زیست است برخی منابع انرژی برگشت پذیر نبوده و اتمام آنها می تواند باعث آسیب جدی به اکوسیستم منطقه گردد آب ، تالاب ها و برخی دیگر از آن دسته اند. بنابراین دولتها و نهاد های آموزشی خصوصی باید برنامه مشخص و تدوین شده ای برای دستیابی به ایی هدف داشته باشند و دولتها بتوانند منابع تجدید پذیر را جایگزین انرژی های آلوده کنند و در واقع با صرف هزینه انرژی پاک تولید نمایند .

آلاینده هایی که بوسیله تولید و توسط صنایع ایجاد میشوند دارای چند سطح هستند ؟

• سطح اول سطحی است که آلاینده به مقداری وارد محیط زیست میشود که اسیب جدی وارد نمی کند و اصطلاحا حد استاندارد نامیده میشود و ایراد کلی ایجاد نمی نماید .
• در سطح دوم آلایندگی مقدار مواد زایدی که وارد محیط زیست میشود بالاتر از حد استاندارد بوده اما ان هم آسیب جدی به محیط زیست وارد نمی کند و مقدار آن اندک است
• سطح سوم آلایندگی مقداری از این آلاینده های محیط زیستی هستند که بالاتر از حد استاندارد بوده اما در حد متوسط به محیط زیست اسیب می رسانند .
• سطح چهارم آلایندگی میزانی از آلوده کننده ها هستند که بالاتر از حد استاندارد بوده و باعث آلودگی زیاد به محیط زیست شده و خطر نسبی برای آن دارند
• سطح پنجم و اخرین سطح هم سطح خطرناک بوده و در حالتی رخ می دهد که آلاینده های وارد شده به محیط زیست به قدری زیاد است که باید سازمان ها و نهاد های مربوطه اقدامات سریع انجام داده و هشدارهای لازم را اعلام نمایند و بدون فوت وقت فرایند تولید آن متوقف گردد .

مالیات آلاینده های سطوح مختلف چقدر است ؟

هر یک از سطوح ذکر شده در مطالب بالا به میزان مشخصی مالیات سبز به آنها تعلق میگیرد صنایعی که در سطح اول قرار میگیرند مشمول مالیات سبز نشده و معاف هستند اما از سطح دو به بعد مالیات دریافت خواهد شد . صنایعی که وضعیت آلوده کنندگی آنها در سطح دو قرار دارد باید یک درصد کل فروش خود را با کسر هزینه ها مالیات بپردازند. شرکتهایی که در سطح سوم الایندگی قرار دارند و ضرر های محیط زیستی آنها در حد متوسط است باید ۱٫۵ درصد کل فروش خودر مالیات پرداخت کنند  و تولید کنندگان سطح ۴ یعنی آنها که الاینده زیادی تولید می نمایند باید ۲ درصد کل فروش خود را با کسر هزینه ها مالیات داده و در طرح سبز محیط زیست شرکت نمایند و بلاخره صنایعی هستند که در سطح پنجم و خطرناک قرار گرفته و وضعیت انها در حد اضطرار است این صنایع مهلت دارند در یک زمان کوتاه فرایند خود را اصلاح نمایند در غیر این صورت باید تعطیل شوند و در صورت عدم اینکار جریمه های سنگینی به آنها تعلق می گیرد .

آیا کالاهای خطرناک هم سطوح مختلف داشته و باید مالیات بدهند ؟

صنایعی که کالاهای آسیب رساننده به محیط زیست تولید می کنند ممکن است شامل سطح دو و یا سه و چهار و پنج شوند این صنایع هم باید بر اساس سطحی که در ان قرار میگیرند مالیات بدهند . کالاهایی که الایندگی انها در سطح کم است ۳ درصد آنها که در سطح متوسط قرا دارند ۴ درصد و آنهایی که در سطح ۵ قرار میگیرند نباید تولید شوند و مصرف آنها باید کنار گذاشته شود . برخی کالاها هم هستند که بعد از ورود به طبیعت تجزیه شده و آسیبی به محیط زیست وارد نمی کنند این کالا مشمول مالیات نخواهند شد .

آیا مالیات سبز می تواند به بهبود محیط زیست کمک نماید ؟

جواب این سوال قطعا مثبت است البته اگر مالیات دریافتی دقیقا در محل درست آن مصرف گردد و برای هزینه انها برنامه مشخصی وجود داشته باشد . اگر پول هایی که تحت عنوان مالیات سبز از صنایع و تولید کنندگان دریافت میشود برای ترمیم محیط زسیت و اموزش در این خصوص مصرف گردد خیلی زود نتیجه و بازخورد آن در جامعه مشخص خواهد شد .

عدم مصرف کیسه های پلاستکی توسط شهروندان فقط با اموزش امکان پذیر خواهد بود و باید برای آن یک برنامه دراز مدت آموزشی وجود داشته باشد در کنار آموزش نظارت بر اجرای درست قوانین و جلوگیری از فرار های مالیاتی در این خصوص می تواند بخش عمده ای از مشکلات را حل نماید . شرکت ها و صنایع باید به این دید و تفکر برسند که بهبود فرایند تولید و اصلاح آن در جهت حرکت به سمت اقتصاد سبز در نهایت به سلامت و سود بیشتر خودشان منجر میشود و درجاهایی هم قانون باید به صورت قاطع در برابر تخلفات بایستد .

خیلی از کارفرمایان اصلا آشنایی با مالیات سبز نداشته و ممکن است حتی آن را پرداخت نکنند برای همین مشمول جریمه گردند برای جلوگیری از این اتفاق می توانند با شرکت های مشاوره حسابداری و مالی و مالیاتی مشورت کرده و راهنمایی بگیرند تا آنها را در خصوص معافیت ها و نحوه پرداخت این نوع مالیات کمک نمایند .