

با توجه به اصل سال مالی ، در پایان سال هر سال حسابها بسته شده و مانده حسابه بسته شده و مانده حسابهای دائمی به سال بعد نقل می شود.
قبل از بستن حسابها ، ابتدا ذیحسابی باید نسبت به واریز تنخواه گردان پرداخت ، تنخواه گردان حسابداری و واریز درآمدهای وصولی حسب مورد به شرح زیر اقدام نماید.
۱ ـ واریز تنخواه گردان پرداخت
واحد ها و مامورینی که از تنخواه گردان پرداخت استفاده نموده اند موظفند در پایان سال مالی آن را تسویه نمایند.این تسویه ممکن است به یکی از حالات زیر حادث شود :
حالت اول :
به فرض آنکه عامل ذیحساب در طی سال اسناد پرداختی از محل تنخواه مزبور را به ذیحسابی ارسال دارد ، پس از تسویه حساب مجددا این تنخواه توسط ذیحسابی تکمیل شده باشد.بنابر این در پایان سال عامل ذیحساب می بایست معادل اولین تنخواه گردان دریافتی را به حساب بانکی ذیحساب واریز کند ثبت روش زیراست:
* بانک پرداخت اعتبارات هزینه ×××
تنخواه گردان پرداخت ×××
واریز تسویه تنخواه گردان واحد الف طی فیش بستانکاری
حالت دوم :
به فرض آنکه ذیحسابی معادل اولین تنخواه گردان واگذاری به واحد یا مامور ذیربط را در پایان سال با دریافت اسناد هزینه تسویه حساب کند.
* هزینه ×××
تنخواه گردان پرداخت ×××
تسویه تنخواه گردان واحد الف طی … فقره سند هزینه
حالت سوم :
در صورتی که واحد یا مامور ذیربط در پایان سال ، بخشی از اولین تنخواه گردان را هزینه نموده و بخش دیگر آن را نقداً به حساب بانکی ذیحساب واریز کند که ثبت آن عبارتست از :
هزینه ×××
بانک پرداخت اعتبارات هزینه ×××
تنخواه گردان پرداخت ×××
۲ ـ واریز تنخواه کردان حسابداری
ذیحسابیهایی که از تنخواه کردان حسابداری استفاده می نماید می بایست در پایان سال مالی ، تنخواه مزبور را با خزانه تسویه نمایند. این تسویه ممکن است به یکی از حالات زیر حادث شود :
حالت اول :
به فرض آنکه ذیحسابی معادل تنخواه گردان حسابداری دریافتی از خزانمه را در پایان سال عینا به خزانه برگشت دهد. در این حالت فرض بر این است که ذیحساب طی سال بابت هزینه های مصرف شده از محل تخصیص اعتبار از خزانه درخواست و دریافت وجه نموده باشد که ثبت آن عبارتست از :
* تنخواه گردان حسابداری ×××
بانک پرداخت اعتبارات هزینه ×××
پرداختی در وجه خزانه بابت تسویه حساب تنخواه گردان طی چک شماره …
حالت دوم :
به فرض آنکه ذیحسابی معادل تنخواه گردان حسابداری در پایان سال مالی از محل اعتبارات تخصیص یافته از خزانه درخواست پایا پای نماید.ثبت آن به شرح زیر است :
* درخواست وجه ×××
تخصیص اعتبار ×××
درخواست بابت تسویه حساب تنخواه گردان حسابداری طی شماره …
ذیحساب پس از اخذ تاییدیه لازم از خزانه به شرح زیر ثبت می نماید :
*تنخواه گردان حسابداری ×××
درخواست وجه ×××
اخذ تاییدیه به شماره …مورخ //××۱۳از خزانه بابت درخواست وجه
حالت سوم :
فرض آنکه ذیحسابی برای قسمتی از تنخواه گردان حسابداری از خزانه درخواست پایاپای نموده و برای بقیه آن ، عهده بانک پرداخت اعتبارات هزینه در وجه خزانه چک صادر و پرداخت نماید.
طبق دستور الملهای حسابداری وزارت امور اقتصاد و دارایی ، در مورد تنخواه گردان حسابداری به شرح زیر عمل میشود :
.
ــ حالت اول :
به فرض آنکه ذیحسابی در پایان سال عیناً تنخواه گردان حسابداری را به خزانه واریز نماید ، ثبت آن شبیه حالت اول است که شرح آن گذشت.
ــ حالت دوم :
به هنگام درخواست پایاپای و واریزی تنخواه گردان حسابداری در پایان سال مالیثبت زیر انجام می شود :
*درخواست وجه ×××
کنترل تخصیص اعتبار ×××
و پس از اخذ تایید از خزانه دال بر واریز و تویه تنخواه گردان مذکور ، ثبت آن عبارتست از :
تنخواه گردان حسابداری ×××
حساب کنترل تخصیص ×××
بانک پرداخت اعتبارات هزینه ×××
اخذ تاییدیه به شماره …مورخ//××۱۳از خزانه بابت درخواست وجه شماره …
۳ ـ واریز درآمد های (عمومی و خصوصی )
چنانجه مانده حساب درآمد های وصولی و ارسالی با هم توازن نداشته باشند به منزله آن است که ذیحسابی بخشی از وجوه مسکور بابت مالیات ، بیمه خدمات درمانی و بازنشستگی شاغلین را به حساب خزانه واریز ننموده است.
این مابه التفاوت میبایست عهده بانک پرداخت اعتبارات هزینه در وجه حساب های مربوط نزد خزانه چک صادرو ارسال گردد.